Η συζήτηση γύρω από τους στόχους που έχουν τεθεί από την Ευρώπη για τις εκπομπές ρύπων των νέων αυτοκινήτων των εταιριών έχει ενδιαφέρον εξ αρχής επειδή όλοι θεωρούν δεδομένο ότι με την κατάσταση που επικρατεί στην αγορά όχι μόνο το 2025 αλλά και λίγα χρόνια πριν, οι στόχοι αυτοί είναι ανέφικτοι. Οπότε το θέμα δεν είναι ποιος θα τους υπερβεί και θα είναι αναγκασμένος να πληρώσει (αδρά) για αυτή την… αποτυχία αλλά ποιο θα είναι το πρόστιμο που αναλογεί στον καθένα. Φυσικά έχουν ήδη αρχίσει να σχηματίζονται “συμμαχίες” για τις λεγόμενες πιστώσεις ρύπων που είναι επί της ουσίας πιστώσεις ρύπων που πουλάνε κατασκευαστές οι οποίοι έχουν το περιθώριο σε αυτούς που τους έχουν απελπιστική ανάγκη αλλά αυτό δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα τσιρότο σε μία πληγή που αιμορραγεί ανεξέλεγκτα.
Η Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων, η γνωστή σε όλους μας ACEA, έχει πλήρη επίγνωση της κατάστασης και με μία ιδιαίτερα μακροσκελή ανακοίνωση προσπαθεί όχι απαραίτητα να νουθετήσει τους νομοθέτες καθώς αυτό θα ήταν λάθος για πολλούς λόγους αλλά να τους δείξει μία φωτογραφία της αγοράς και να τους ζητήσει να αναθεωρήσουν. Ξεκινά με την παραδοχή ότι το μόνο που μπορούν να κάνουν οι κατασκευαστές σε αυτό το σημείο είναι ένα ή συνδυασμό δύο ή παραπάνω από τα εξής:
- Να πληρώσουν πρόστιμα που ενδεχομένως να αγγίξουν τα 16 δισεκατομμύρια ευρώ αθροιστικά. Χρήματα που θα μπορούσαν να είχαν χρησιμοποιηθεί ή επενδυθεί σε τεχνολογία, θέσεις εργασίας ή οτιδήποτε άλλο.
- Να περιορίσουν την παραγωγή και την πώληση θερμικών αυτοκινήτων και βαν με ότι αυτό ενδεχομένως να σημαίνει για περαιτέρω απολύσεις και κλεισίματα εργοστασίων.
- Να πουλήσουν οχήματα μηδενικών εκπομπών ρύπων κάτω από την αξία τους, διαστρεβλώνοντας την αγορά μεταχειρισμένων για αυτού του είδους τα οχήματα που ούτως ή άλλως πάσχουν στον τομέα της μεταπωλητικής αξίας, υποδαυλίζοντας την κερδοφορία των κατασκευαστών και κατά συνέπεια την ανταγωνιστικότητα τους.
- Να συνεργαστούν με άλλους κατασκευαστές (βλ. πιστώσεις ρύπων) που αναπόφευκτα σημαίνει να πληρώσεις τον ανταγωνισμό που πολλές φορές δεν είναι ευρωπαϊκός…
Τι προτείνει λοιπόν εκ μέρους των κατασκευαστών η ACEA; Δύο λύσεις: πρώτον μία περίοδο προσαρμογής κατά την οποία θα ισχύει το 90% του στόχου το 2025 και το 95% το 2026 ή την δημιουργία ενός μηχανισμού προσαρμογής για τις χρονιές 2025-2029. Τόσο απλά και χωρίς αχρείαστες κορώνες ή υπερβολές που δεν θα βοηθούσαν καθόλου την συζήτηση. Η ACEA καθησυχάζει επίσης τους νομοθέτες αλλά και τους περιβαλλοντικά ευσυνείδητους πολίτες για το γεγονός ότι αυτά τα μέτρα δεν θα καταργήσουν κανέναν στόχο – ισχύοντα ή μελλοντικό. Είναι απλά μία μικρή τροποποίηση ως αναγνώριση του γεγονότος ότι η ζήτηση για οχήματα μηδενικών εκπομπών ρύπων απλά δεν είναι τόσο υψηλή όσο περίμεναν/ήλπιζαν/προέβλεπαν τόσο οι κατασκευαστές όσο και οι νομοθέτες. Οι παράγοντες που επηρεάζουν την ζήτηση δε, δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην προσφορά αλλά είναι ένα πολυδιάστατο θέμα με την έλλειψη υποδομών φόρτισης, την ευκολία χρήσης, το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας και το πόσο προσιτά είναι τα οχήματα μηδενικών εκπομπών ρύπων να έχουν σημαντικό μερίδιο συμμετοχής στην συζήτηση. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν 370 διαφορετικά ηλεκτρικά μοντέλα στην ευρωπαϊκή αγορά, 16 εκ των οποίων κοστίζουν λιγότερο από €30.000 κι όμως, το μερίδιο αγοράς των ηλεκτρικών το 2024 ήταν κάτω από το 14%!
Η ουσία είναι ότι χωρίς κανενός είδους ευελιξία το 2025-2026 θα είναι ένας νομοθετικός γκρεμός, αναγκάζοντας τους κατασκευαστές σε ακραίες βραχυπρόθεσμες ενέργειες μόνο και μόνο για να πετύχουν τον στόχο τους εκείνη την χρονιά. Αυτό δεν ευνοεί ούτε την μακροχρόνια συμμόρφωση, ούτε την σταθερότητα στην αγορά και οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας θα είναι τρομακτικές. Η ACEA συμφωνεί ότι η Ευρώπη πρέπει να λάβει μέτρα για να υποστηρίξει την ζήτηση για οχήματα μηδενικών εκπομπών ρύπων αλλά αυτά τα μέτρα δεν πρέπει να παρθούν άμεσα, ούτε θα… αναστήσουν την αγορά από την μία ημέρα στην άλλη. Από την άλλη οι αποφάσεις για το αν θα πρέπει να πληρωθούν τα πρόστιμα ή να συνεργαστείς με κάποιον μη-ευρωπαίο κατασκευαστή, αν θα πρέπει να περιορίσεις την παραγωγή ή να πουλήσεις ένα αυτοκίνητο κάτω του κόστους είναι επείγουσες καθώς ο νόμος δεν επιτρέπει στους κατασκευαστές να περιμένουν μέχρι να λειτουργήσουν τα μέτρα αύξησης της ζήτησης.
