Μια διαφορετική προσέγγιση για το μέλλον της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας, με λιγότερο προστατευτισμό και μεγαλύτερη έμφαση στην ανταγωνιστικότητα, προτείνει νέα μελέτη του ευρωπαϊκού οικονομικού ινστιτούτου Bruegel, προειδοποιώντας ότι οι πολιτικές που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ένωση για να προστατεύσει τους εγχώριους κατασκευαστές ενδέχεται τελικά να επιβαρύνουν τους ίδιους τους καταναλωτές. Μάλιστα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, η υποχρεωτική χρήση ευρωπαϊκών κυψελών μπαταριών στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος ενός οχήματος κατά περίπου 2.100 ευρώ, δημιουργώντας πρόσθετα εμπόδια στην προσπάθεια διάθεσης προσιτών ηλεκτρικών μοντέλων στην αγορά.
Η μελέτη, με τίτλο «The European Union’s automotive sector needs a plan, not undue protection», δημοσιεύθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 και υπογράφεται από τους Benjamin Bjerkan-Wade, Ignacio García Bercero, Antoine Mathieu Collin, Ben McWilliams και Simone Tagliapietra. Το βασικό της συμπέρασμα είναι ότι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο τεχνολογικής και παραγωγικής αναδιάρθρωσης και όχι μέτρα που απλώς περιορίζουν τον ανταγωνισμό από τρίτες χώρες, κυρίως την Κίνα.
Οι πιέσεις στον κλάδο είναι αναμφισβήτητες. Η παραγωγή επιβατικών αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υποχωρήσει κατά περίπου 19% σε σύγκριση με το 2019, δηλαδή κατά 2.6 εκατομμύρια οχήματα. Παράλληλα, το 2025 οι Ευρωπαίοι αγόρασαν 2.2 εκατομμύρια λιγότερα καινούργια αυτοκίνητα σε σχέση με το 2019. Ωστόσο, οι αναλυτές του Bruegel επισημαίνουν ότι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία δεν βρίσκεται σε κατάσταση κατάρρευσης. Παραμένει σημαντικός εξαγωγικός κλάδος, με εμπορικό πλεόνασμα περίπου 82 δισ. ευρώ το 2025, ενώ απασχολεί περίπου 14 εκατομμύρια εργαζομένους σε ολόκληρη την αλυσίδα.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η προσπάθεια της ΕΕ να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή μέσω δασμών στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα και απαιτήσεων ευρωπαϊκής προέλευσης για κρίσιμα εξαρτήματα. Σύμφωνα με το Bruegel, η υποχρεωτική προμήθεια κυψελών μπαταριών από ευρωπαϊκές μονάδες παραγωγής θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος από περίπου 50 σε 85 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Για μια μπαταρία χωρητικότητας 60 kWh, η διαφορά μεταφράζεται σε περίπου 2.100 ευρώ ανά αυτοκίνητο. Πρόκειται για εκτίμηση συγκεκριμένου σεναρίου και όχι για βέβαιη οριζόντια αύξηση των τιμών όλων των ηλεκτρικών οχημάτων, ωστόσο αποτυπώνει τον κίνδυνο να μεταφερθεί στους αγοραστές το κόστος της προστασίας της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Η επιβάρυνση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά χρειάζεται φθηνότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, προκειμένου να επιταχυνθεί η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση. Εάν τα ευρωπαϊκά μοντέλα γίνουν ακριβότερα εξαιτίας των απαιτήσεων τοπικής παραγωγής, ενδέχεται να περιοριστεί η ανταγωνιστικότητά τους απέναντι στα κινεζικά οχήματα, τα οποία έχουν ήδη σημαντικό πλεονέκτημα κόστους. Αντίστοιχα, οι δασμοί στα εισαγόμενα αυτοκίνητα μπορούν να περιορίσουν τις φθηνότερες επιλογές για τους καταναλωτές, μειώνοντας την πίεση που ασκείται στους κατασκευαστές για συγκράτηση των τιμών.
Οι ερευνητές προτείνουν, αντί των μόνιμων εμπορικών περιορισμών, μια στρατηγική προσωρινής προστασίας, η οποία θα συνοδεύεται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις των κατασκευαστών για επενδύσεις, τεχνολογική αναβάθμιση και παραγωγή προσιτών ηλεκτρικών μοντέλων. Παράλληλα, εισηγούνται διαπραγματεύσεις με την Κίνα για προσωρινές ποσοστώσεις στις εισαγωγές ηλεκτρικών και υβριδικών αυτοκινήτων, με δικλίδες ασφαλείας και σαφές χρονικό όριο. Ζητούν επίσης απλούστευση του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου, ενίσχυση των υποδομών φόρτισης, ανάπτυξη της ανακύκλωσης μπαταριών και αξιοποίηση ξένων επενδύσεων και τεχνογνωσίας.
Το μήνυμα της μελέτης είναι σαφές: η προστασία της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας δεν πρέπει να μετατραπεί σε πρόσθετο κόστος για τους αγοραστές, ούτε να διατηρεί τεχνητά παραγωγικά μοντέλα που δεν μπορούν να ανταγωνιστούν διεθνώς. Για την αγορά αυτοκινήτου, το κρίσιμο ζητούμενο είναι αν οι ευρωπαϊκές πολιτικές θα οδηγήσουν σε οικονομικότερη παραγωγή και περισσότερες προσιτές επιλογές ή αν θα περιορίσουν τον ανταγωνισμό, διατηρώντας τις τιμές σε υψηλά επίπεδα. Σε κάθε περίπτωση, η αποκλιμάκωση των τιμών δεν είναι αυτόματη συνέπεια της αλλαγής πολιτικής, αλλά θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι κατασκευαστές θα καταφέρουν να μειώσουν πραγματικά το κόστος παραγωγής.
