Υπάρχουν πλέον “κακά” αυτοκίνητα;

Η ηλικία μου δεν επιτρέπει εμπειρικές αναδρομές σε περασμένες δεκαετίες. Τουλάχιστον όχι πριν από τη δεκαετία του ’80. Ακόμα και από τα χρόνια που θυμάμαι ωστόσο, κάποια αυτοκίνητα έχουν εντυπωθεί στην μνήμη μου ως “κακά”. Δεν έχει νόημα να τα αναφέρω γιατί δεν βρισκόμαστε εδώ για να κουνήσουμε το δάχτυλο σε συγκεκριμένα οχήματα και σε συγκεκριμένες φίρμες. Όμως δεν υπάρχει περίπτωση να μην έχεις κάποιο παράδειγμα “κακού” αυτοκινήτου από το παρελθόν. Όσο μεγαλύτερος σε ηλικία, τόσο περισσότερα παραδείγματα θα έρθουν στο μυαλό σου. Κι αυτό με έκανε να αναρωτηθώ. Πού πήγαν τα κακά αυτοκίνητα; Υπάρχουν πλέον; Κατασκευάζονται και αν ναι, γιατί δεν μπορώ να σκεφτώ κάποιο;

Για να απαντήσω σε αυτό το ερώτημα, άρχισα να σκέφτομαι κάπως πιο “φιλοσοφικά”… Τι κάνει ένα αυτοκίνητο κακό; Πρώτα απ’ όλα, αν είναι επικίνδυνο, είναι εξ ορισμού κακό. Το χειρότερο για την ακρίβεια. Αν δεν φρενάρει αξιόπιστα, αν η οδική του συμπεριφορά σε καθημερινές συνθήκες είναι ασταθής και απρόβλεπτη και αν δεν προσφέρει κάποιου είδους ασφάλεια σε περίπτωση σύγκρουσης, τότε δεν μπορώ να μην το χαρακτηρίσω κακό. Όμως τα σύγχρονα αυτοκίνητα δεν μπορούν είναι επικίνδυνα. Τα διάφορα ηλεκτρονικά συστήματα που τοποθετούν οι κατασκευαστές και οι πολυάριθμοι κανονισμοί που έχουν θεσπιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο, απαγορεύουν την πώληση οποιουδήποτε “επικίνδυνου” αυτοκινήτου. Πάμε παρακάτω λοιπόν.

Το αυτοκίνητο, είναι ένα προϊόν και ως τέτοιο, υπόκειται στις λεγόμενες “10 εντολές του design” – και δεν αναφέρομαι στο αισθητικό κομμάτι, αλλά στην ευρύτερη έννοια του design. Αυτές οι 10 εντολές, θεσπίστηκαν πριν από αρκετά χρόνια από τον Γερμανό industrial designer, Dieter Rams και θα δεις ότι είναι σχεδόν αυτονόητες. Σύμφωνα με τον Rams λοιπόν, το καλό design:

  • Είναι καινοτόμο.
  • Κάνει ένα προϊόν χρήσιμο.
  • Είναι ευχάριστο αισθητικά.
  • Κάνει ένα προϊόν κατανοητό.
  • Είναι διακριτικό.
  • Είναι ειλικρινές.
  • Έχει διάρκεια στον χρόνο.
  • Είναι διεξοδικό έως την τελευταία λεπτομέρεια.
  • Είναι φιλικό στο περιβάλλον.
  • Περιλαμβάνει όσο λιγότερο design είναι δυνατό.

Αυτοί οι 10 κανόνες, εφαρμόζονται σε οποιοδήποτε design, είτε μιλάμε για μία εφαρμογή smartphone, είτε για έναν ιστότοπο, είτε για ένα αυτοκίνητο. Επιπλέον, είναι διαχρονικοί, ακόμα και αν τα standards για κάθε εντολή αλλάζουν ανάλογα με την εποχή. Για παράδειγμα, αυτό που ήταν καινοτόμο τη δεκαετία του ’70, μάλλον δεν είναι σήμερα αλλά δεν μπορείς να κρίνεις ένα προϊόν της δεκαετίας του ’70 με τα σημερινά δεδομένα. Κάθε design κρίνεται ή κατακρίνεται με τα standards της εποχής του. Φυσικά, κάθε design κρίνεται ή κατακρίνεται με βάση τον λόγο για τον οποίο έχει δημιουργηθεί. Είναι αδύνατο να κρίνεις ένα supercar με τα κριτήρια που χρησιμοποιείς για ένα καθημερινό, value-for-money όχημα όπως είναι αδύνατο να κρίνεις ένα φθηνό όχημα με τα κριτήρια που εφαρμόζονται σε ένα υπερπολυτελές μοντέλο. Όλα είναι σχετικά. Αυτό όμως πού μας οδηγεί όσον αφορά στην αρχική μας αναζήτηση;

Βασικά, πίσω στην αρχή αλλά με περισσότερα εφόδια. Τη σήμερον ημέρα είναι δύσκολο να βρεις ένα καθολικά κακό αυτοκίνητο. Είναι πρακτικά αδύνατο. Δεν θα περνούσε τον ποιοτικό έλεγχο της εκάστοτε εταιρίας ή ακόμα και να τα κατάφερνε με κάποιον μαγικό τρόπο, δεν θα άντεχε στην κριτική του ειδικού τύπου και του αγοραστικού κοινού. Η πληθώρα μέσων, διαδικτυακών, τηλεοπτικών, ραδιοφωνικών και έντυπων εξασφαλίζει, σε έναν ικανοποιητικό βαθμό, την εντιμότητα των κατασκευαστών. Ζούμε στην εποχή της πληροφορίας, στην εποχή των blogs, των fora και στην εποχή της πολυφωνίας. Κάτι πραγματικά κακό, δεν μπορεί να κρύβεται για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Άρα, κατά τη γνώμη μου, δεν υπάρχουν πλέον κακά αυτοκίνητα. Δεν μπορώ να σκεφτώ ένα μοντέλο που να είναι καθολικά κακό. Μπορεί να είναι απογοητευτικό, να μην ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που, για οποιονδήποτε λόγο, έχουμε σχηματίσει, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κακό. Η συντριπτική πλειοψηφία των σύγχρονων αυτοκινήτων, είναι μέτρια. Συμμορφώνονται σε κάποιες νόρμες και τρομερά σπάνια ξεφεύγουν από αυτές – τα παραδείγματα υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Σχεδιάζονται, εξελίσσονται και κατασκευάζονται με βάση ένα checklist προδιαγραφών που τα focus groups έχουν προαποφασίσει ότι πρέπει να διαθέτουν, οπότε καταλήγουν ένα αναμενόμενο συνονθύλευμα πρακτικότητας, τεχνολογίας, οικονομίας, ασφάλειας και “προβλέψιμης” οδικής συμπεριφοράς.

Μπορεί όλα αυτά να ακούγονται κάπως μίζερα, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι. Τα αυτοκίνητα γίνονται καλύτερα γενιά με την γενιά και προφανώς ο καταναλωτής βγαίνει ωφελημένος. Αυτό που με στενοχωρεί όμως, είναι ότι χάνεται η διαφορετικότητα. Στην εποχή των focus groups, των checklists και των λογιστών που παίρνουν αποφάσεις, δεν υπάρχουν αντικομφορμιστές. Οι εταιρίες έχουν καταλήξει στην “φόρμουλα της επιτυχίας” και δεν θέλουν ή δεν μπορούν να παρεκκλίνουν. Όχι ότι φταίνε μόνο αυτές – το αγοραστικό κοινό διαμορφώνει την ζήτηση και το αγοραστικό κοινό έχει αποδείξει ότι πολύ σπάνια επιβραβεύει την διαφορετικότητα. Έτσι, δεν αξίζει το ρίσκο.

Δεν υπάρχουν καθολικά κακά αυτοκίνητα λοιπόν. Υπάρχουν, με κάποιες εξαιρέσεις, μέτρια και ο βαθμός της μετριότητας που επιτυγχάνεται, διαφέρει ανά περιπτώσεις. Ένα μοντέλο μπορεί να υστερεί στον τομέα του κιβωτίου ταχυτήτων. Ένα άλλο, στον τομέα της ευχρηστίας του συστήματος ψυχαγωγίας και ενημέρωσης. Στο τρίτο, η ποιότητα του εσωτερικού μπορεί να είναι “κατώτερη του μέσου όρου”. Όμως κανένα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως κακό και αυτό, δεδομένης της διαρκούς ανύψωσης του πήχη όσον αφορά στο τι θεωρείται μέτριο, είναι καλό. Ίσως βέβαια, αυτή η γνώμη να αλλάξει καθώς τα σύγχρονα μοντέλα δοκιμάζονται από τον απόλυτο κριτή… τον χρόνο!

ΑΦΗΣΤE ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.