Το Ελσίνκι είναι η πρωτεύουσα και η μεγαλύτερη πόλη της Φιλανδίας. Μία πόλη που φιλοξενεί περίπου 700.000 ανθρώπους και σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μία πόλη στην οποία ο τελευταίος θάνατος που οφειλόταν σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα συνέβη στις αρχές του Ιουλίου του 2024! Τους τελευταίους δώδεκα μήνες το Ελσίνκι δεν έχει θρηνήσει ούτε ένα θύμα στην άσφαλτο. Οι δρόμοι του δεν είναι βαμμένοι με αίμα πλέον. Χρησιμοποίησε όποιο άλλο κλισέ θέλεις αλλά η ουσία παραμένει ίδια την στιγμή που στον Νομό Θεσσαλονίκης, με περίπου 1.1 εκατομμύρια κατοίκους, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν πως εντός του 2024 έχασαν την ζωή τους 39 άνθρωποι! Στην ίδια κατάσταση περίπου βρισκόταν το Ελσίνκι πίσω στην μακρινή δεκαετία του 1980, οπότε και καταγράφονταν περίπου 1.000 ατυχήματα με (σοβαρούς ή ελαφρύτερους) τραυματισμούς και οι νεκροί πλησίαζαν τους 30 ετησίως!
Από τότε όμως το Ελσίνκι εφάρμοσε μία μακροχρόνια στρατηγική με στόχο την μείωση των ατυχημάτων και την βελτίωση της ασφάλειας για τα παιδιά, τους ανήλικους γενικότερα, τους πεζούς και τους δικυκλιστές. Ο τρέχον προγραμματισμός ξεκίνησε το 2022 και λήγει το 2026 και τα αποτελέσματα είναι κάτι παραπάνω από εμφανή. Αυτό συμβαίνει όταν υπάρχουν στρατηγικές οι οποίες έχουν σχεδιαστεί και υλοποιηθεί βάσει στοιχείων και δεδομένων και για να προλάβω τους κακόπιστους, να σημειώσουμε ότι αυτοί οι 12 μήνες δεν είναι οι πρώτοι κατά τους οποίους το Ελσίνκι δεν θρήνησε κάποιο θύμα από τροχαίο δυστύχημα – το ίδιο συνέβη και το 2019. Με λίγα λόγια αυτή είναι πλέον η κανονικότητα στην φιλανδική πόλη. Τα σοβαρά τροχαία είναι οι εξαιρέσεις και όχι μία θλιβερή καθημερινότητα την οποία βιώνουμε όλοι, δυστυχώς αναισθητοποιημένοι ως προς την σοβαρότητα της! Το Ελσίνκι προσπαθεί εδώ και χρόνια, έχει εκμεταλλευτεί τις προόδους της τεχνολογίας και έχει εκπαιδεύσει τους κατοίκους του κινούμενο πάντα προς την σωστή κατεύθυνση!
Τα μέτρα στα οποία οφείλεται η τεράστια επιτυχία της παγωμένης πόλης είναι πολυδιάστατα φυσικά. Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε η μείωση του ορίου ταχύτητας στα 30 km/h αλλά ο αντίκτυπος που έχει ένα τέτοιο μέτρο παρατηρείται μόνο εφόσον τηρείται καθολικά και όχι σποραδικά, υπό προϋποθέσεις και σύμφωνα με τον εσωτερικό κώδικα του κάθε πολίτη-οδηγού. Πρωταγωνιστικό ρόλο διαδραμάτισε και ο σχεδιασμός: τα τελευταία χρόνια έχουν αναβαθμιστεί δραστικά οι υποδομές για τους πεζούς και τους ποδηλάτες με ασφαλέστερα πεζοδρόμο και “έξυπνες” διασταυρώσεις ενώ δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε τον παράγοντα μέσα μαζικής μεταφοράς που συνεισφέρει στην μείωση της χρήσης του αυτοκινήτου για τους κατοίκους του Ελσίνκι και κατά συνέπεια, στην μείωση των ατυχημάτων. Τέλος, ενισχύθηκε η παρουσία της αστυνομίας, φυσική ή… ψηφιακή, πολλαπλασιάστηκε ο αριθμός των καμερών και τοποθετήθηκαν αυτοματοποιημένα συστήματα επιβολής του νόμου γιατί ως γνωστόν ο φόβος φυλάει τα έρμα…
Εμείς τι ακριβώς κάνουμε; Η εύκολη απάντηση είναι τίποτα αλλά δεν συμφωνώ απόλυτα. Κινήσεις έχουν γίνει, απλά δεν είναι αρκετές ούτε βασίζονται σε κάποιο μακροπρόθεσμο πρόγραμμα που ξεπερνά τα κομματικά ή παραταξιακά όρια. Οι υποδομές μας είναι τραγικές, η αστική συγκοινωνία οριακά επαρκής και δυστυχώς, η παιδεία μας είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Ακόμα συζητάμε για ζώνη ασφαλείας, κράνος και οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ενώ αυτά θα έπρεπε να είναι αυτονόητα. Ακόμα εφαρμόζουμε τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας κατά το δοκούν και εξαγριωνόμαστε αν αυξηθούν τα πρόστιμα! Ακόμα ζούμε σε μία μεταφορική ζούγκλα και παραδόξως, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει χάσει κάποιον δικό του στον δρόμο, πιστεύουμε ότι είμαστε άτρωτοι και ότι δεν θα συμβεί σε εμάς για λόγους που είναι σχεδόν μεταφυσικοί! Στις κοινωνίες έχουμε αποτελέσματα όταν υπάρχει σύμπραξη και συμπόρευση του κράτους ή των τοπικών αρχών με τους πολίτες αλλά σε εμάς ούτε το κράτος ξέρει τι κάνει, ούτε ο μέσος ελληναράς θέλει να κάνει κάτι πέρα από το να γκρινιάζει και να παραπονιέται.
